HeaderWebsiteWonderland

Ieperse klei

  • Object

Vanaf 20 juni bezoek je in het Yper Museum de nieuwe tijdelijke tentoonstelling wONDERLAND. In die tentoonstelling bewonder je tientallen archeologische objecten die het verhaal van middeleeuws Ieper vertellen. Maar het begint allemaal bij dit: de Ieperse klei. Dankzij die klei bleven alle objecten in de tentoonstelling zoveel eeuwen in de bodem bewaard.

De Ieperse klei

In de bodem van Ieper vind je voornamelijk dikke, vette klei terug. Die wordt ook wel … ‘de Ieperse klei’ genoemd. Het gaat om oude mariene afzettingen. De ‘Ieperse klei’ vind je echter niet enkel in Ieper, maar op veel plaatsen in België. Er is zelfs een geologische periode genoemd naar Ieper en haar klei. Dat is het werk van André Dumont.

André hubert dumont

André Hubert Dumont (1809-1857) is een Belgische geoloog en stratigraaf (*). Hij is hoogleraar geologie en mineralogie aan de universiteit van Luik, maar zijn belangrijkste werk was het in kaart brengen van de bodemsamenstelling van België. Te voet stapt hij zowat heel België af. Het resultaat: de allereerste geologische kaart van België.

*Stratigrafie: wetenschap die de opeenvolging van gesteentelagen onderzoekt.

André Hubert Dumont
André Dumont, 1809-1857 (Wikimedia Commons)

Het Ypresiaan

André Dumont maakte niet enkel een geologische kaart van België, hij heeft ook enkele geologische periodes gedefinieerd en benoemd, waaronder het Ypresiaan, vernoemd naar Ieper. Het Ypresiaan (Ieperiaan/Ypresien) is dus een periode op de geologische tijdschaal en is te dateren tussen de 56 en 47,8 miljoen jaar geleden. Ook in de VS, China en Mexico spreken geologen over het Ieperiaan, wanneer ze geologische lagen bestuderen van die ouderdom. Dumont definieerde de naam op basis van de kleilaag die in deze periode in Ieper is gevormd.

Hoewel de naam van het geologisch tijdperk nog altijd naar Ieper verwijst, wordt de laag niet langer op basis van de Ieperse klei gedefinieerd. Om zo’n laag te definiëren, plaatsen geologen een ‘Golden spike’. Ze slaan letterlijk een gouden spijker in de grond. Op die plaatsen ligt een specifieke laag aan het oppervlak. Een commissie bepaalt de locatie, waarna alle geologen dat als ijkpunt nemen voor een bepaald geologisch tijdperk. De ‘Golden spike’ van het Iepresiaan ligt in het Dababiya-profiel in de buurt van de Egyptische stad Luxor. En dus niet langer in Ieper. De naam is wel behouden.

eigenschappen van de ieperse klei

Dankzij de Ieperse klei en hoge waterspiegel in Ieper bewaren archeologische resten hier zo goed. Dat geldt zowel voor kleine, metalen objecten zoals de insignes, als voor hout en ander organisch materiaal, zoals houten borden of lederen voorwerpen. In de tentoonstelling kan je dan ook tientallen prachtig bewaarde objecten uit Ieper bewonderen. En dat allemaal dankzij de klei!

Lederen schoen
Een lederen schoen uit de middeleeuwen, mooi bewaard in de Ieperse bodem